[INFOGRAPHIC] Công thức máu

Nguyên nhân phổ biến:

• Nhiễm trùng cấp do vi khuẩn: Viêm phổi, áp xe, viêm mô tế bào.
• Viêm không nhiễm trùng: Nhồi máu cơ tim, bỏng, gout, viêm khớp.
• Stress sinh lý: Đau, phẫu thuật, gắng sức.
• Thuốc: Đặc biệt là Corticosteroid, Lithium, G-CSF.
• Ác tính: Bệnh bạch cầu tủy mạn (CML), một số ung thư đặc.
• Hút thuốc lá: Gây tăng mạn tính nhẹ.

Nguyên nhân phổ biến:

• Nhiễm virus: Đây là nguyên nhân hàng đầu (EBV, CMV, sởi, quai bị, ho gà).
• Nhiễm khuẩn mạn tính: Lao, giang mai.
• Ác tính: Bệnh bạch cầu lympho mạn (CLL - phổ biến ở người lớn tuổi), bệnh bạch cầu lympho cấp (ALL).

Hai nhóm nguyên nhân chính:

• Phản ứng dị ứng: Hen suyễn, viêm mũi dị ứng, mề đay, chàm.
• Nhiễm ký sinh trùng: Đặc biệt là các loại giun, sán.

Phân loại theo cơ chế:

• Giảm sản xuất tại tủy: Suy tủy (do thuốc, hóa chất), ung thư di căn tủy, nhiễm virus (HIV, HCV), nghiện rượu, thiếu B12/Folate nặng.
• Tăng phá hủy ở máu ngoại vi:
  • Miễn dịch: Xuất huyết giảm tiểu cầu miễn dịch (ITP), Lupus.
  • Không miễn dịch: Sốt xuất huyết, DIC, TTP, HUS, do thuốc (Heparin).
• Tăng bắt giữ tại lách: Cường lách do xơ gan.

Gợi ý từ MPV:

• MPV tăng: Gợi ý tăng phá hủy ngoại vi (tủy còn tốt, đang tăng sản xuất).
• MPV bình thường/giảm: Gợi ý nguyên nhân tại tủy (tủy suy yếu).

Phân biệt tiên phát và thứ phát:

• Thứ phát (phản ứng): Phổ biến hơn. Do viêm mạn tính, nhiễm trùng, thiếu máu thiếu sắt, sau phẫu thuật (đặc biệt là cắt lách).
• Tiên phát (bệnh tăng sinh tủy): Bệnh ác tính. Do tăng tiểu cầu tiên phát (ET), đa hồng cầu nguyên phát (PV), CML. Cần xét nghiệm gen ($JAK2, CALR, MPL$).